Çekişmeli boşanma, eşlerden birinin boşanmak istememesi veya eşlerin boşanmanın şartları konusunda anlaşamaması nedeniyle boşanma davasının mahkeme tarafından yürütüldüğü boşanma türüdür.
Anlaşmalı boşanmadan farklı olarak çekişmeli boşanma davasında taraflar; boşanma nedeni, kusur durumu, nafaka, velayet, tazminat veya mal paylaşımı gibi konularda anlaşmazlık yaşayabilir. Bu durumda mahkeme, tarafların iddia ve delillerini değerlendirerek karar verir.
Çekişmeli Boşanma Nedir?
Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri düzenlenmiştir. Evlilik birliğinin temelinden sarsılması, zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, terk ve kanunda düzenlenen diğer sebepler boşanma davasının dayanağı olabilir.
Çekişmeli boşanma davasında taraflardan biri boşanmayı talep ederken diğer taraf boşanmaya karşı çıkabilir veya taraflar boşanmayı kabul etse bile nafaka, velayet, tazminat ya da kusur gibi konularda anlaşamayabilir.
Bu nedenle çekişmeli boşanma yalnızca “eşlerden birinin boşanmak istememesi” anlamına gelmez.
Çekişmeli Boşanma Hangi Durumlarda Açılır?
Eşler arasında anlaşma sağlanamayan durumlarda çekişmeli boşanma davası gündeme gelebilir.
Örneğin;
- Eşlerden birinin boşanmak istememesi,
- Eşlerin boşanma konusunda anlaşmasına rağmen nafaka konusunda anlaşamaması,
- Çocukların velayeti konusunda anlaşmazlık bulunması,
- Tazminat konusunda anlaşmazlık yaşanması,
- Eşlerden birinin diğer eşin kusurlu olduğunu ileri sürmesi,
- Zina iddiası,
- Şiddet veya kötü muamele iddiası,
- Terk,
- Evlilik birliğinin temelinden sarsılması
gibi durumlarda çekişmeli boşanma davası açılabilir.
Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Çekişmeli boşanma davası, görevli ve yetkili Aile Mahkemesi’nde açılır.
Dava dilekçesinde boşanma talebinin yanı sıra boşanmaya neden olan olayların ve varsa diğer taleplerin açıkça belirtilmesi gerekir.
Dava sürecinde taraflar iddialarını delillerle destekleyebilir. Mahkeme, dosyanın durumuna göre tanıkları dinleyebilir, belgeleri inceleyebilir ve gerekli gördüğü diğer delilleri değerlendirebilir.
Çekişmeli Boşanma Davasında Hangi Konular Karara Bağlanır?
Boşanma davası sırasında mahkemenin değerlendirebileceği başlıca konular şunlardır:
Boşanma
Mahkeme, tarafların iddia ve delillerini değerlendirerek evlilik birliğinin sona erdirilmesi için kanunda öngörülen şartların oluşup oluşmadığına karar verir.
Velayet
Ortak çocukların bulunması halinde velayetin hangi ebeveyne verileceği değerlendirilir.
Burada temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
Nafaka
Dava sürecinde şartları oluşmuşsa tedbir nafakası; boşanma kararından sonra ise yoksulluk nafakası veya çocuk için iştirak nafakası gibi nafaka türleri gündeme gelebilir.
Maddi ve Manevi Tazminat
Boşanmaya neden olan olaylarda kusur durumu ve tarafların uğradığı zararlar dikkate alınarak maddi veya manevi tazminat talepleri değerlendirilebilir.
Mal Paylaşımı
Evlilik sırasında edinilen malların paylaşılması, boşanma davasından ayrı bir uyuşmazlık konusu olabilir. Mal rejiminin niteliği ve evlilik süresince edinilen malların özellikleri bu konuda önem taşır.
Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Çekişmeli boşanma davalarının tek bir standart süresi yoktur.
Davanın ne kadar süreceğini;
- Tarafların iddiaları,
- Tanık sayısı,
- Delillerin toplanma süresi,
- Bilirkişi incelemeleri,
- Tebligat süreçleri,
- Çocukların bulunup bulunmaması,
- Velayet konusunda uzman incelemesi,
- Mahkemenin iş yoğunluğu,
- İstinaf veya temyiz süreci
gibi birçok faktör etkileyebilir.
Bu nedenle çekişmeli boşanma davasının kesin olarak şu kadar ay veya yılda sonuçlanacağını söylemek mümkün değildir.
Çekişmeli Boşanma Davasında Deliller Nelerdir?
Boşanma davasında iddiaların ispatlanması önemli bir konudur.
Somut olayın özelliklerine göre;
- Tanık beyanları,
- Mesajlaşmalar,
- E-postalar,
- Fotoğraf ve videolar,
- Sosyal medya kayıtları,
- Hastane ve sağlık kayıtları,
- Kolluk tutanakları,
- Banka kayıtları,
- Telefon kayıtlarına ilişkin hukuka uygun deliller,
- Bilirkişi incelemeleri
gibi deliller gündeme gelebilir.
Ancak her delilin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması önemlidir. Hukuka aykırı yollarla elde edilen delillerin kullanılması ciddi hukuki sorunlara neden olabilir.
Çekişmeli Boşanma Davasında Velayet Kime Verilir?
Velayet konusunda karar verilirken temel olarak çocuğun üstün yararı dikkate alınır.
Çocuğun yaşı, ihtiyaçları, ebeveynlerin yaşam koşulları, çocukla olan ilişkileri ve çocuğun gelişimi gibi birçok unsur değerlendirmeye alınabilir.
Velayetin anneye veya babaya otomatik olarak verileceği şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
Çekişmeli Boşanmada Nafaka Alınabilir mi?
Şartların oluşması halinde boşanma sürecinde ve boşanma sonrasında farklı nafaka türleri gündeme gelebilir.
Örneğin;
- Tedbir nafakası,
- İştirak nafakası,
- Yoksulluk nafakası
talep edilebilir.
Nafakanın bağlanıp bağlanmayacağı ve miktarı tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile kanundaki şartlara göre değerlendirilir.
Çekişmeli Boşanmada Tazminat Alınabilir mi?
Boşanmaya sebep olan olaylarda kusur durumu ve tarafların uğradığı zarar dikkate alınarak şartları oluştuğunda maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
Tazminat miktarı belirlenirken tarafların ekonomik ve sosyal durumları, olayların niteliği ve kusur durumları gibi çeşitli faktörler dikkate alınır.
Çekişmeli Boşanma Davasında Avukat Tutmak Zorunlu mu?
Boşanma davasında avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak çekişmeli boşanma davalarında delillerin sunulması, iddiaların hukuken doğru şekilde ortaya konulması ve dava sürelerinin takip edilmesi büyük önem taşır.
Özellikle velayet, nafaka, tazminat, kusur ve malvarlığı gibi önemli uyuşmazlıkların bulunduğu durumlarda aile hukuku alanında çalışan bir avukattan destek alınması hak kaybı riskini azaltabilir.
Çekişmeli Boşanma Davasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Dava sürecinde hak kaybı yaşamamak için;
- Boşanma nedenlerini açık ve anlaşılır şekilde belirleyin.
- İddialarınızı destekleyen hukuka uygun delilleri saklayın.
- Tanıkların bilgilerini ve hangi olaylara tanıklık ettiklerini belirleyin.
- Tebligatları ve mahkeme duruşma tarihlerini takip edin.
- Nafaka, velayet ve tazminat taleplerinizi doğru şekilde ortaya koyun.
- Hukuka aykırı yöntemlerle delil elde etmeyin.
- Dava ve cevap dilekçelerinde belirtilen süreleri kaçırmayın.
- Gerekli durumlarda aile hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki destek alın.
Sık Sorulan Sorular
Çekişmeli boşanma nedir?
Eşlerin boşanmanın kendisi veya boşanmanın sonuçları konusunda anlaşamaması nedeniyle mahkeme tarafından yürütülen boşanma davasıdır.
Eşim boşanmak istemiyor, boşanabilir miyim?
Eşinizin boşanmak istememesi tek başına boşanmayı kesin olarak engellemez. Ancak boşanma için kanunda öngörülen şartların oluştuğunun mahkemede ortaya konulması gerekir.
Çekişmeli boşanma ne kadar sürer?
Davanın süresi dosyanın özelliklerine, delillere, tanıklara, mahkemenin iş yoğunluğuna ve kanun yollarına göre değişebilir.
Çekişmeli boşanma davasında velayet kime verilir?
Velayet konusunda temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme, somut olayın özelliklerine göre karar verir.
Çekişmeli boşanma davasında nafaka istenebilir mi?
Kanundaki şartların oluşması halinde tedbir, iştirak veya yoksulluk nafakası talep edilebilir.
Çekişmeli boşanma davasında avukat gerekli mi?
Avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak çekişmeli boşanma davalarının hukuki ve usule ilişkin birçok ayrıntı içermesi nedeniyle özellikle karmaşık dosyalarda avukat desteği faydalı olabilir.
Not: Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Boşanma davalarında uygulanacak hükümler ve tarafların hakları somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Güncel mevzuat doğrultusunda değerlendirme yapılması için aile hukuku alanında uzman bir avukata danışılması önerilir.
