Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın hukuki sonuçları konusunda karşılıklı olarak anlaşarak evlilik birliğini sona erdirmeleri için açılan boşanma davasıdır. Çekişmeli boşanmadan farklı olarak taraflar; boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı gibi konularda anlaşmaya varır.
Anlaşmalı boşanma, tarafların ortak iradesine dayandığı için çekişmeli boşanmaya göre genellikle daha kısa ve daha az uyuşmazlık içeren bir süreçtir.
Anlaşmalı Boşanma Nedir?
Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinde düzenlenen anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğinin sona ermesi konusunda ortak iradeye sahip olması ve boşanmanın sonuçları üzerinde anlaşması esasına dayanır.
Ancak yalnızca “boşanmak istiyoruz” demek anlaşmalı boşanma için yeterli değildir. Eşlerin, boşanmanın mali sonuçları ve varsa çocukların durumuna ilişkin konularda da anlaşmaya varması gerekir.
Mahkeme, tarafların hazırladığı anlaşmayı ve tarafların iradelerini değerlendirerek boşanma konusunda karar verir.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?
Anlaşmalı boşanma davasının açılabilmesi için kanunda belirtilen şartların yerine getirilmesi gerekir.
1. Evliliğin En Az Bir Yıl Sürmüş Olması
Anlaşmalı boşanmanın temel şartlarından biri, evliliğin en az bir yıl sürmüş olmasıdır.
Bir yıldan kısa süren evliliklerde anlaşmalı boşanma hükümlerinden yararlanılamaz. Ancak kanunda düzenlenen diğer boşanma sebeplerinin şartları varsa çekişmeli boşanma davası gündeme gelebilir.
2. Eşlerin Boşanma Konusunda Anlaşması
Eşlerin her ikisinin de boşanmayı kabul etmesi gerekir.
Taraflardan biri boşanmak istemiyorsa anlaşmalı boşanma yoluna gidilemez.
3. Boşanmanın Sonuçları Konusunda Anlaşma
Tarafların yalnızca boşanma konusunda değil, boşanmanın sonuçları hakkında da anlaşması gerekir.
Özellikle;
- Velayet,
- İştirak nafakası,
- Yoksulluk nafakası,
- Maddi ve manevi tazminat,
- Mal paylaşımı,
- Çocuk ile kişisel ilişki kurulması
gibi konularda tarafların anlaşması önemlidir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?
Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin boşanmanın sonuçları konusunda vardıkları anlaşmayı yazılı hale getiren belgedir.
Protokolde tarafların üzerinde anlaştığı hususlar açık ve mümkün olduğunca ayrıntılı şekilde belirtilmelidir.
Örneğin protokolde;
- Tarafların boşanmayı kabul ettiği,
- Velayetin hangi ebeveyne bırakılacağı,
- Çocuk için ödenecek iştirak nafakası,
- Eş için yoksulluk nafakası,
- Maddi ve manevi tazminat,
- Çocukla kişisel ilişki günleri,
- Mal ve eşya paylaşımı,
- Tarafların birbirlerinden başka taleplerinin bulunup bulunmadığı
gibi konular düzenlenebilir.
Protokolün hukuki sonuçlarının doğru şekilde değerlendirilmesi önemlidir.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Anlaşmalı boşanma davası, görevli ve yetkili Aile Mahkemesi’nde açılır.
Taraflardan biri dava açabileceği gibi, eşler birlikte başvurarak da süreci başlatabilir.
Dava dilekçesi ve anlaşmalı boşanma protokolü mahkemeye sunulur.
Mahkeme, tarafların iradelerini ve protokolün hukuka uygunluğunu değerlendirir.
Anlaşmalı Boşanma Duruşmasında Ne Olur?
Anlaşmalı boşanma davasında hakim, kural olarak tarafların bizzat duruşmada hazır bulunarak boşanma iradelerini açıklamalarını ister.
Hakim taraflara;
- Boşanmak isteyip istemediklerini,
- Protokolü kabul edip etmediklerini,
- Protokoldeki şartları özgür iradeleriyle kabul edip etmediklerini
sorabilir.
Tarafların boşanma konusunda özgür iradelerinin bulunduğu ve protokolün gerekli şartları taşıdığı kanaatine varılırsa mahkeme boşanmaya karar verebilir.
Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma davaları, tarafların tüm konularda önceden anlaşması nedeniyle çekişmeli boşanma davalarına göre genellikle daha kısa sürede sonuçlanabilir.
Ancak davanın ne kadar sürede sonuçlanacağı;
- Mahkemenin iş yoğunluğuna,
- Duruşma gününün verilme süresine,
- Evrakların eksiksiz hazırlanmasına,
- Tarafların duruşmaya katılımına
göre değişebilir.
Bu nedenle her anlaşmalı boşanma davasının aynı sürede sonuçlanacağını söylemek mümkün değildir.
Anlaşmalı Boşanmada Velayet Kime Verilir?
Çiftin ortak çocuğu varsa velayet konusunda tarafların anlaşması gerekir.
Taraflar velayetin anneye veya babaya verilmesi konusunda anlaşabilir. Ancak mahkeme, özellikle çocukların haklarını ilgilendiren konularda anlaşmayı otomatik olarak kabul etmek zorunda değildir.
Hakim, çocuğun üstün yararını dikkate alarak protokoldeki düzenlemeyi değerlendirir.
Velayet kendisine bırakılmayan ebeveyn ile çocuk arasında kurulacak kişisel ilişkinin nasıl olacağı da protokolde düzenlenebilir.
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Ödenir mi?
Anlaşmalı boşanmada taraflar nafaka konusunda anlaşabilir.
Örneğin;
- Yoksulluk nafakası,
- İştirak nafakası
konusunda anlaşma yapılabilir.
Taraflardan biri nafaka talep etmeyebilir veya taraflar belirli bir nafaka miktarı üzerinde anlaşabilir.
Ancak çocukla ilgili mali yükümlülükler bakımından çocuğun üstün yararı ve kanuni düzenlemeler dikkate alınmalıdır.
Anlaşmalı Boşanmada Tazminat Talep Edilebilir mi?
Taraflar maddi ve manevi tazminat konusunda anlaşabilir.
Eşlerden biri belirli bir miktar tazminat talep edebilir veya taraflar birbirlerinden tazminat talep etmeyeceklerini protokolde belirtebilir.
Protokolde tazminat konusunda açık bir düzenleme yapılması ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önemlidir.
Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Mal paylaşımı konusunda eşlerin anlaşması mümkündür.
Ancak mal paylaşımının anlaşmalı boşanma protokolünde düzenlenip düzenlenmeyeceği ve tarafların birbirlerinden herhangi bir mal rejimi alacağı talep edip etmeyeceği açık şekilde belirtilmelidir.
Özellikle taşınmaz, araç, banka hesabı veya yüksek değerli malların bulunduğu durumlarda protokolün hukuki sonuçlarının dikkatlice değerlendirilmesi gerekir.
Anlaşmalı Boşanma Davasında Avukat Gerekli mi?
Anlaşmalı boşanma davasında avukat tutmak zorunlu değildir.
Bununla birlikte anlaşmalı boşanma protokolü, boşanmanın ardından tarafların haklarını doğrudan etkileyebilecek önemli bir belgedir.
Nafaka, velayet, tazminat veya mal paylaşımı konusunda yapılan bir düzenlemenin ileride ciddi sonuçları olabilir. Bu nedenle protokol imzalanmadan önce aile hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki destek alınması faydalı olabilir.
Anlaşmalı Boşanmadan Vazgeçilebilir mi?
Taraflardan biri duruşma öncesinde veya süreç sırasında anlaşmalı boşanma konusundaki iradesinden vazgeçebilir.
Tarafların anlaşmalı boşanma şartlarında uzlaşamaması halinde dava, somut olayın koşullarına göre çekişmeli boşanma sürecine dönüşebilir veya farklı bir hukuki yol izlenebilir.
Bu nedenle protokolün imzalanması ve mahkemeye sunulması öncesinde tüm şartların dikkatlice değerlendirilmesi önemlidir.
Anlaşmalı Boşanma Sonrasında Tekrar Dava Açılabilir mi?
Anlaşmalı boşanma kararının kesinleşmesinden sonra tarafların hangi konularda yeniden talepte bulunabileceği, mahkeme kararı ve anlaşmalı boşanma protokolünün içeriğine göre değişebilir.
Bu nedenle özellikle nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi konularda protokolün kapsamının açıkça belirlenmesi önemlidir.
Anlaşmalı Boşanmanın Avantajları Nelerdir?
Anlaşmalı boşanmanın başlıca avantajları şunlardır:
- Tarafların boşanmanın şartlarını kendilerinin belirleyebilmesi,
- Çekişmeli boşanmaya göre genellikle daha kısa sürmesi,
- Uzun süren delil ve tanık süreçlerinin çoğu zaman yaşanmaması,
- Taraflar arasındaki uyuşmazlığın daha kontrollü şekilde çözülebilmesi,
- Velayet, nafaka ve tazminat gibi konuların önceden belirlenebilmesi.
Ancak hızlı sonuçlanması, protokoldeki şartların önemsiz olduğu anlamına gelmez. Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanırken hukuki sonuçlarının dikkatlice değerlendirilmesi gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma nedir?
Eşlerin boşanma ve boşanmanın hukuki sonuçları konusunda anlaşarak mahkemeden boşanma kararı istemesidir.
Anlaşmalı boşanmak için evlilik kaç yıl sürmeli?
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
Anlaşmalı boşanmada iki tarafın da duruşmaya gelmesi gerekir mi?
Hakim, tarafların boşanma iradelerini bizzat değerlendirmek istediğinden tarafların duruşmada hazır bulunması önemlidir.
Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?
Davanın süresi mahkemenin iş yoğunluğuna, duruşma tarihine ve evrakların eksiksiz hazırlanmasına göre değişebilir. Genellikle çekişmeli boşanmaya göre daha kısa sürer.
Anlaşmalı boşanmada nafaka alınabilir mi?
Evet. Taraflar yoksulluk nafakası ve çocuk için iştirak nafakası konusunda anlaşabilir.
Anlaşmalı boşanmada çocuk varsa ne olur?
Velayet, çocukla kişisel ilişki ve iştirak nafakası gibi konuların düzenlenmesi gerekir. Mahkeme, yapılan düzenlemeyi çocuğun üstün yararı açısından değerlendirir.
Anlaşmalı boşanma protokolü önemli midir?
Evet. Protokol, tarafların boşanmanın sonuçları konusunda yaptığı anlaşmayı içerir ve mahkeme tarafından değerlendirilir. Bu nedenle imzalanmadan önce hukuki sonuçlarının dikkatlice incelenmesi gerekir.
Not: Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Anlaşmalı boşanma şartları ve protokolün hukuki sonuçları somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Güncel mevzuata göre değerlendirme yapılması için aile hukuku alanında uzman bir avukata danışılması önerilir.
